Jokezelf

Over gisteren, vandaag en morgen

Verteller of schrijver?


Wanneer de schrijver niets anders doet dan zijn ervaringen en hersenschimmen neerschrijven, is hij geen schrijver maar een verteller; iemand, die iets verliest. Van belang is alleen wat er op het papier gebeurt, in de vormgeving, datgene wat hij niet had voorzien, datgene, wat hij niet wist, datgene wat hij niet was, datgene wat hij vindt: dat alleen is creatie.

Harry Mulisch 

_____________________________

JéPé was het niet met Mulisch eens, maar voelde zich toch aangesproken. Hoezo was hij iemand, die iets verliest? JéPé’s verhalen bestonden altíjd uit samengestelde eigen belevenissen en verzinsels, die hij loskoppelde van hun oorsprong, opnieuw groepeerde, en samenstelde tot een boeiend verhaal. Het had hem geen windeieren gelegd. Hij was een bekend en veelgelezen schrijver geworden. Hij schreef verdorie alleen maar bestsellers met goede kritieken.

Zoals JéPé het citaat begreep, kan iemand zich pas schrijver noemen als hij een verhaal opbouwt vanuit het niets. Maar hoe kan je iets creëren uit niets? Dat kan alleen de Schepper, en zelfs die had in den beginne het woord nodig gehad en op enig moment zelfs zand, aarde en een rib om zijn wereld te vervolmaken.

Je kunt toch niet volhouden dat een schrijver gewoon gaat zitten, waarna het verhaal vanuit het niets opborrelt? Er kan alleen iets opborrelen uit alles wat een schrijver ooit, bewust of onbewust heeft meegemaakt. Als Mulisch dat bedoelde, kon JéPé er vrede mee hebben; schrijf, laat komen wat komt, en kijk wat er op papier gebeurt. Of, moderner, laat je onbewuste brein je vingers sturen op het toetsenbord. Dan komen onvoorziene dingen naar boven, verloren herinneringen en andere zaken die je in je leven bent tegengekomen.

Goed, dacht JéPé, misschien ben ik dan verteller en geen schrijver in de Mulischiaanse zin van het woord, maar ik zeur niet. Integendeel, ik gebruik een ervaring en herschep mijn verhaal vervolgens met wat er naar boven komt. Ik lieg de waarheid, om met Simon Carmiggelt te spreken. En die herschapen werkelijkheid is wel degelijk een creatie en geen verlies. Ik ben dus een verteller die opschrijft wat hij creëert. JéPé proefde de woorden op zijn tong. Ze smaakten goed, want tot dan toe had hij zich slechts schrijver gewaand.

Geschreven voor Plato’s WE300 van november 2012 (een stukje schrijven in precies 300 woorden waarin het opdrachtwoord, deze keer scheiden, niet mag voorkomen). Mijn stukje is precies 300 woorden groot. Het citaat van Mulisch heb ik gebruikt als aanleiding

13 reacties op “Verteller of schrijver?

  1. ram1955
    30 november 2012

    Boeiende WE. Het belangrijkste blijft toch het publiek, nietwaar? Of je nou verteller of schrijver bent.

  2. Rianne
    30 november 2012

    Mooie WE. Ik ga eens nadenken over de vraag of ik een verteller of een schrijver ben (en waar mijn kracht ligt)

  3. EJW
    30 november 2012

    Leuk dat Carmiggelt ook even genoemd word. De bescheiden man noemde zich journalist ipv schrijver als er naar zijn beroep gevraagd werd.

  4. Pingback: WE voor de maand november | Platoonline

  5. Mark
    30 november 2012

    Boeiend verteld als een waar schrijver! Ik waan me schrijver noch verteller. Maar als blogger kan ik mijn creatiedrang in ieder geval wel de vrije loop laten.

  6. platoonline
    30 november 2012

    Interessante WE, Joke. Ik denk er nog over na. Met alle respect voor Mulisch, maar eigenlijk heb ik weinig zin om in zijn postume valkuilen te trappen. Laten we vaststellen dat dit zijn definitie van schrijven is. Er is nogal wat op af te dingen.

    Stel je voor: de schrijver gaat zitten. Hij begint te schrijven. Gaandeweg deze creatieve bezigheid gebeuren er op papier dingen die hij niet had voorzien. Het verhaal gaat een eigen leven leiden (Mulisch was zelf degene van wie is aangetoond dat zijn boeken met grote precisie geconstrueerd zijn). Kijk daar zit een schrijver. Maar heeft hij die inspiratie van zichzelf of is hij gewoon een doorgeefluik vanuit het universum waar de ware creators leven?

    Aan de andere kant: als ik een verhaal schrijf (en dat hoef ik echt niet beleefd te hebben) vanuit pure fantasie, ik vind dat leuk en er zijn mensen die het graag lezen, ben ik dan een schrijver of een verteller op papier. Welke verschillen zijn daartussen en wat is de waardeafweging van beiden. Mulisch kan er niet meer op antwoorden.
    Maar één ding is zeker: hij zou zeker gelijk hebben gehad. Zeker van zichzelf. :-)

  7. hannekelive
    30 november 2012

    schrijver of verteller, het zal mij worst wezen.
    zolang het een boeiend verhaal is, vind ik het prima!
    uitstekend geschreven WE, joke.

  8. gewoonanneke
    30 november 2012

    Ja eigenlijk ben je toch beide verteller en schrijver…. maar ik vind het een goed geschreven/vertelde WE300

  9. Letterzetter
    1 december 2012

    Eén van de interessantste WE300-verhalen die ik heb gelezen!
    */Mulisch mode aan
    Behalve die van mezelf, natuurlijk.
    */Mulisch mode uit
    Het maakt niets uit of je vertelt of schrijft.
    De lezer bepaalt uiteindelijk of en hoe het gewaardeerd wordt. En de lezer heeft altijd gelijk, in welke modus dan ook. :-)

  10. Plien
    1 december 2012

    interessante WE. Je kunt naar mijn belevenis beide zijn. In elk verhaal zit altijd wel iets van jezelf schuil, fantasie of niet.

  11. Mrs. T.
    1 december 2012

    Interessante invalshoek. Ik vind het vooral belangrijk of ik getroffen word door een verhaal. Hoe het tot stand kwam vind ik veel minder interessant.

  12. ingridvandenbergh
    8 december 2012

    Hallo Joke, even off topic:
    de uitslag van de liedvertolking (Du bist die Ruh’) staat op mijn blog:

    http://ingridvandenbergh.wordpress.com/2012/12/08/uitslag-verkiezing-favoriete-vertolkster-du-bist-die-ruh/

    Ga maar kijken als je wilt.

    groetjes, Ingrid

  13. Ximaar
    12 december 2012

    Ik hou van vertellers die iets te vertellen hebben en dat goed kunnen. Denk aan Midas Dekkers, Maarten Biesheuvel, Marten Toonder, idd Simon Carmiggelt, Hans Böhm en Gerrie Kneeteman. Mensen die kunnen schrijven, maar niets te vertellen hebben boeien me niet. Dan zap ik weg. Ik ben overigens geen lezer en vind het prima als dergelijke figuren ook daadwerkelijk iets voor een microfoon vertellen. Eigenlijk gebeurt dat veel te weinig.

Reacties zijn gesloten.

Informatie

Dit bericht was geplaatst op 30 november 2012 door in WE300 en getagd als , , , , , , , .

Archieven

Categorieën

Belangstellenden

Ik ben net begonnen, laat een reactie achter of vind me leuk :)

Proud member of OBA

Loesje

Voer je e-mailadres in om deze blog te volgen en om per e-mail meldingen over nieuwe berichten te ontvangen.

Doe mee met 288 andere volgers

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 288 andere volgers

%d bloggers like this: