Bouwen met taal

Jokezelf over gisteren, vandaag en morgen

Van kinderschoenen tot sensible shoes

Tot 2006 werkte ik als psycholoog in de ARBO-zorg en had ik voornamelijk te maken met werknemers, mensen van 20 tot 60 jaar oud. Maar in juli van dat jaar verzette ik mijn bakens; ik ging werken bij een GGZ op een afdeling voor ouderen, wat een andere tak van sport bleek te zijn.

De oudere medemens (ik ben er zelf een ;-)) lijkt in veel – zo niet alle – opzichten op het jongere exemplaar, maar als hij nóg ouder wordt*, gaat hij op een aantal punten wat afwijken. Hij reageert trager en komt langzamer to the point, en daarbij zijn zijn problemen meestal ingewikkeld en soms verwarrend.

.

Veel cliënten van onze ouderenpoli zagen erg op tegen gesprekken met een psycholoog. Want als je rond je tachtigste voor het eerst naar een GGZ-poli komt, heb je heel wat meegemaakt. Mensen boven de zeventig zijn so wie so niet gewend om het hart op de tong te hebben. Integendeel; zij moesten hun hele leven flink zijn en hielden hun zorgen  zoveel mogelijk voor zich. En, net als iedereen, zijn veel ouderen bang dat ze gek zijn als ze met een psycholoog moeten praten, of denken ze dat ik door ze heen kan kijken. Gelukkig viel het bijna altijd erg mee; eigenlijk was ik wel een beetje een gewoon mens. En dan vonden ze het heerlijk om eindelijk eens uitgebreid hun verhaal te kunnen doen.

.

In 2006 stond de ouderenpsychiatrie nog in de kinderschoenen. Er werd al wel veel onderzoek gedaan, maar therapieën, richtlijnen, protocollen en medicatie waren nog toegesneden op volwassenen tot een jaar of 60. We moesten dus nog veel zelf uitvinden. Met man macht werd dan ook gewerkt aan het dichten van de kenniskloven en dat heeft zijn vruchten afgeworpen, want de laatste jaren is er een levendige uitwisseling van kennis en kunde, getuige alle informatie bij het Nederlands Centrum voor Ouderen Psychiatrie (Het Trimbos Instituut). De kinderschoenen zijn, om met de Amerikanen te spreken; sensible shoes (verstandige stappers) geworden.

nieuwe schoenen scamp

De grote vraag is of dit allemaal voldoende is voor de toekomst, omdat we als behandelaars steeds afhankelijker worden van de zorgverzekeraars die ieder jaar goedkopere zorg inkopen. Maar dat is een ander verhaal.

.

.

*  Grappige non-wetenswaardigheid;
Gerard de Vries van Radio Veronica noemde, in zijn verzoekplatenprogramma in de
 jaren zestig van de vorige eeuw, tachtig jaar en ouder de leeftijd van de zéér sterken.
Uit eerbied ging hij dan staan voor de microfoon, wat niemand zag natuurlijk.

.

23 reacties op “Van kinderschoenen tot sensible shoes

  1. platoonline
    29 november 2013

    Dat de heel ouderen nog niet zoveel gewend zijn en niet makkelijk hun problemen benoemen is wel voor te stellen. Je zou trouwens eens in België praktijk moeten houden. Daar zijn de mensen, awel en allee, nog veel terughoudender en vinden alle Hollanders maar gelijkhebbers en kletsmajoors.
    Dat de ouderenpsychiatrie 2006 nog in de kinderschoenen stond verbaast me eerlijk gezegd. Ouderen zijn toch van alle tijden, al komt er nu een flinke grijze golf aan? Toen ik nog jong, ambitieus en afdelingshoofd verzekerden (particulier en ziekenfonds) herinner ik me dat zowel psychologie (via de AV) en psychiatrie toch al zwaar ingeburgerd waren. Herinner ik me goed als ik zeg: max vergoeding voor 90 behandelingen per jaar bij medische noodzaak? Het is alweer zo lang geleden.
    Over het hoe en waarom van die kinderschoenen in 2006 zou ik best nog wel eens een logje willen lezen.

    Like

    • jokezelf
      30 november 2013

      Ouderen zijn inderdaad van alle tijden, maar psychische problemen van ouderen werden nog niet overal als zodanig herkend en behandeld. Ik zal er in mijn volgende logje op terug komen.

      Like

  2. Lenjef
    29 november 2013

    Gevallen engelen

    sommige mensen worden zachter met de jaren
    terwijl anderen
    in duivels veranderen
    terwijl juist zij altijd als engelen werden ervaren

    ‘maar als hij nóg ouder wordt*, gaat hij op een aantal punten wat afwijken.’
    sommigen zelfs zo hard dat ze in niets nog op de mens die ze vroeger waren lijken.
    Knap schrijfsel, Joke.
    Lenjef

    Like

  3. gewoonanneke
    28 november 2013

    Ik denk dat ook veel ouderen kampen met psychische problemen en in deze maatschappij tegenwoordig lijkt dat alleen maar erger te worden dus wat dat betreft is er nog veel werk te doen denk ik .

    Like

  4. rietepietz
    27 november 2013

    Tja, ik zal met 71 jaar nog aan het randje zitten van de ouderen die inderdaad niet veel van een psycholoog verwachten. Eigenlijk van de zorg in z’n geheel niet zo omdat we nog opgevoed werden met “wat vanzelf komt gaat ook vanzelf wel weer weg”.en zeker nog voor je een jongetje bent geworden
    Een hartsvriendin hebben waar je hart uitgestort kan worden is vaak een prima vervanging. Maar er zijn natuurlijk wel gebeurtenissen in een mensenleven waar “vakmensen” een betere optie zijn en dan is het goed dat “het vak”ondertussen volwassen is geworden.
    Ik hoop toch wel zónder te kunnen 😉

    Like

    • jokezelf
      28 november 2013

      Natuurlijk hopen we allemaal dat we zonder medische of psychische hulp het leven kunnen leven zoals wij dat willen. Het zou vreemd zijn als we dat niet allemaal zouden wensen. En inderdaad; ik ben ook nog opgevoed met het idee; dat gaat wel over voordat je een jongetje bent. Maar ik (tja het is mijn vak, dus..) ben er inmiddels van overtuigd dat psychologen veel psychische problemen kunnen helpen verdwijnen, of op zijn minst dragelijker maken. Waarmee ik nou weer niet wil zeggen dat je voor álles naar een hulpverlener moet. 🙂

      Like

  5. roadlaura1969
    26 november 2013

    Heel mooi en ik hoop dat vele dit lezen.

    Een denk fout die gemaakt wordt door ons *leken* is denken dat als iemand recht voor zijn raap is het automatisch betekend dat ze niet “lijden” of ” eenzaam” zijn….In tegen deel ik ken oudere die hun mening wel paraat hebben hun rugzak hebben maar noem niet dokter of psycholoog …dan horen ze in Keulen de klokken luiden.

    Ze overleven met het vallen en opstaan raken door hun scherpe tong het hunne kwijt …maar innerlijk voelt het niet goed en de omgeving moet het ongevraagd ontgelden.

    Ik heb respect voor ouderen die de hulp zoeken en/of accepteren.

    Like

  6. asbloed
    25 november 2013

    “Gelukkig viel het bijna altijd erg mee; eigenlijk was ik wel een beetje een gewoon mens. En dan vonden ze het heerlijk om eindelijk eens uitgebreid hun verhaal te kunnen doen.”

    Een psycholoog zou misschien anders mogen heten.

    “De Luisteraar.”

    Like

    • jokezelf
      26 november 2013

      Tja, misschien wel, maar hoewel een psycholoog voornamelijk luistert, doet hij in het algemeen nog veel meer.

      Like

      • asbloed
        26 november 2013

        Ja. Dat hij/zij meer doet is [en het ‘meer’ dan goed doet] het gevolg van ‘goed’ luisteren.

        Like

  7. Marja
    25 november 2013

    Tof van Gerard de Vries.

    Like

  8. minoesjka2
    25 november 2013

    Het is maar goed ook dat die kinderschoenen ondertussen comfortabele stappers zijn geworden.
    Toch kom ik vaak oudere tegen die (na een ingrijpende gebeurtenis) een heel eind komen met hun houding van niet zeuren maar doorgaan en flink zijn. Het is vaak hun overlevingstechniek denk ik wel eens. En sommige “jongeren” zijn al bang dat ze niet normaal zijn en een psycholoog nodig hebben als ze huilen omdat er net ingebroken is.

    Like

    • jokezelf
      26 november 2013

      Tuurlijk, je kunt een heel eind komen met doorgaan en flink zijn. Dat is een hele goede houding en ook ik hang de visie “niet lullen maar poetsen” aan. Maar als je niet verder komt, dan zijn een of meer gesprekken met een psycholoog een goede investering.

      Like

      • minoesjka2
        26 november 2013

        Ja, inderdaad een hele belangrijke en nuttige investering, helemaal met je eens 🙂

        Like

  9. Annet Lemaire
    25 november 2013

    Mijn vader was tot op hoge leeftijd behoorlijk recht voor z’n raap!
    Het hart op de tong. Ik heb dat ook. 🙂

    Like

  10. Appeltje
    25 november 2013

    Die schoenen kun je tweeërlei opvatten wat betreft het verstandig stappen 🙂

    Die non-wetenswaardigheid vind ik erg leuk.

    Like

Reageren? Ja graag!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Informatie

Dit bericht was geplaatst op 25 november 2013 door in Zorg en Welzijn en getagd als , , , , , , , , , , , , .

Archief

Belangstellenden

%d bloggers liken dit: